Soru Sorma Sanatı: Açık Uçlu Sorular, Takip Soruları (Follow-up) ve Sessizliğin Gücü

Eğer bir yazara 'Son romanınızı yazarken zorlandınız mı?' diye sorarsanız, alacağınız cevap 'Evet, çok zorlandım' olur ve görüşme orada tıkanır. Bu bir 'Kapalı Uçlu Soru'dur.

Aynı soruyu açık uçlu bir mimariye dönüştürün: 'Bu romanın üçüncü bölümünde karakterinizin intihar etmesine karar verdiğiniz o gece çalışma masanızda ne hissettiniz?' Bu soru konuğu bir savunmaya değil; bir hatıraya, bir duyguya ve canlı bir sahneye davet eder. Sorularınızda 'Mı/Mi' eklerini azaltın; 'Nasıl', 'Neden', 'Hangi şartlar altında' sorularını çoğaltın.

Röportajın en büyük düşmanı, elinizdeki kâğıda yapışıp kalmaktır. Chip Scanlan'ın belirttiği gibi, iyi bir röportajcı iyi bir dinleyicidir. Konuk konuşurken satır arasında 'Aslında o dönem babamla aram çok bozuktu...' gibi küçük bir ayrıntı fısıldayabilir.

Eğer siz o sırada kafanızdaki 5. soruya odaklanmışsanız bu altın fırsatı kaçırırsınız. Listeyi bir kenara itin ve hemen o çatlağa girin: 'Babanızla aranızın bozuk olması yazdığınız şiirlerin dilini nasıl etkiledi?' Konuğun gardı düşer ve daha önce hiçbir yerde anlatmadığı en hakiki sırlar dökülmeye başlar.

Acemi röportajcılar sessizlikten korkar; konuk cümlesini bitirir bitirmez hemen araya girip yeni bir soru patlatırlar. Oysa insan psikolojisi sessizlikten rahatsız olur ve o boşluğu doldurmak ister.

Konuk cevabını bitirdiğinde hemen konuşmayın; gözlerinin içine ilgiyle bakarak 3-4 saniye sessiz kalın, başınızı hafifçe sallayın. Göreceksiniz ki konuk derin bir nefes alacak ve 'Aslında işin bir de şu tarafı var...' diyerek asıl en çarpıcı açıklamayı yapacaktır. Sessizlik, gazetecinin en gizli silahıdır.